Zdobywcy scen akustycznych. Od radioartu do teatru muzycznego. Goebbels, Neuwirth, Ammer, Oehring

Autor postawił sobie za cel umieszczenie twórczości czwórki artystów: Heinera Goebbelsa, Olgi Neuwirth, Andreasa Ammera i Helmuta Oehringa w kontekście – z jednej strony form muzycznych, takich jak teatr muzyczny czy sztuka radiowa, a obszarów performatywnych z drugiej. Zarazem – to posiłkując się przykładami twórczości swoich bohaterów i poddając ich prace wnikliwej analizie, to posługując się rozbudowanym aparatem teoretycznym z pogranicza szeroko pojętej humanistyki i teatrologii – Lukáš Jiřička stara się uporządkować rozmaitość istniejących form, ustalić, w jaki sposób funkcjonują, i co sprawia, że niektóre z nich nie przynależą do żadnej klasycznie ujmowanej dziedziny sztuk, takich jak literatura, teatr czy muzyka. Forma Zdobywców scen akustycznych jest tak samo różnorodna, jak i jej problematyka: we wstępie oraz części pierwszej, Budowie na innym polu, Jiřička prezentuje nam teoretyczne uzasadnienie wyboru artystów, swoje rozumienie pojęć, które następnie przez ich pryzmat będzie analizował, a także zarysowuje kontekst pojawiania się form muzycznych, będących przedmiotem jego zainteresowania. Druga część książki to skrupulatna analiza twórczości tytułowych bohaterów, która uwzględnia podział na Hörspiel, instalacje wizualno-akustyczne, koncerty sceniczne, teatr muzyczny, operę i inscenizacje postspektakularne. Trzecia część wreszcie składa się z rozmów autora ze swoimi bohaterami, którym Jiřička umożliwia ustosunkowanie się i przeanalizowanie własnej twórczości.

Olga Byrska, Dzieci epoki negatywnej. O Zdobywcach scen akustycznych Lukáša Jiřički, Glissando, 5.02.2019

Lukáš Jiřička  (1979) – dramaturg teatralny, reżyser projektów radioartowych, twórca instalacji galeryjnych i filmów oraz publicysta („A2”, „HIS voice”, „Respekt”, „Hospodářské nowiny”, „Glissando”, „Didaskalia”). Studiował komparatystykę na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola w Pradze oraz dramaturgię na Akademii Teatralnej w Pradze, gdzie obronił także doktorat. W ramach studiów odbył staże w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie, gdzie był asystentem Krystiana Lupy oraz w Instytucie Teatrologii Stosowanej w Giessen, gdzie studiował u Heinera Goebbelsa. Jest jednym z dramaturgów festiwalu „innej” muzyki Stimul w Pradze. Pracuje jako redaktor i tłumacz z języka polskiego. Jest autorem książki  Identita v době otřesu. Skici o současném polském divadle [Tożsamość w czasach wstrząsu. Szkice o współczesnym polskim teatrze/].

Współpracował z takimi reżyserami jak Petra Tejnorová, Katharina Schmitt, Matyáš Dlab i Magda Stojowska, z duetem choreograficznym VerTeDance czy z zespołem tanecznym 420PEOPLE. Nad kompozycjami radiowymi – przeważnie dla Czeskiego Radia – współpracował z takimi kompozytorami jak Matěj Kratochvíl, Michal Rataj, Jacek Sienkiewicz, Robert Piotrowicz, Paul Wirkus czy z twórcą filmów eksperymentalnych Martinem Ježkiem i z reżyserem oraz muzykiem Tomášem Procházką. Oprócz twórczości przeznaczonej dla radia i do galerii, kręci filmy eksperymentalne z Martinem Ježkem ( Jak se dělá počasí,  Hra na ohradu) i z Petrem Šprinclem (seria  Morava, krásná zem). Wykłada na Akademii Filmowej oraz na Akademii Teatralnej w Pradze.

Spis treści

WSTĘP

BUDOWA NA INNYM POLU

HÖRSPIEL

Radiowy Prometeusz
O Hörspiel Heinera Goebbelsa

Zdobywcy scen akustycznych
Andreas Ammer i FM Einheit

Źle wyartykułowany atak
Dokumentaroper Helmuta Oehringa

Amnezja w odbiornikach radiowych
O Hörspiel Olgi Neuwirth

INSTALACJE

Świątynia-blok, świątynia-podziemie
Instalacja Genko-An 12353 i Genko-An 64287 Heinera Goebbelsa

Cyfrowy palimpsest
O instalacji Miramondo Multiplo Olgi Neuwirth

KONCERT SCENICZNY

Otwarte rany
Od teorii Brechta do współczesnej praktyki, czyli nad Offene Wunded Helmuta Oehringa

Apokalipsa transmitowana na żywo
O koncercie scenicznym Andreasa Ammera i FM Einheita

TEATR MUZYCZNY

Przeciw Gesamtkunstwerk
Instalacje muzyczne Heinera Goebbelsa

Zagubiona autostrada, z której pozostał tylko dźwięk
O Lost Highway Olgi Neuwirth

OPERA

Polityka widzialnego
Opery Heinera Goebbelsa

INSCENIZACJE POSTSPEKTAKULARNE

W stronę teatru obiektów
O postspektakularnych inscenizacjach muzycznych

Domyślamy się, kim jest Tom, ale kim jest Jerry?
O Kloing! Olgi Neuwirth

ZAKOŃCZENIE

WYWIADY

Centrum chcę zostawić otwarte
Wywiad z Heinerem Goebbelsem

Stałem się częścią łańcucha
Wywiad z Heinerem Goebbelsem

Strategie dramaturgiczne rozwijam niezależnie od tematu i materiału
Wywiad z Heinerem Goebbelsem

Jak wprawić piekło w ruch
Wywiad z Andreasem Ammerem

Skutecznie się bronię
Wywiad z FM Einheitem

Urzeczywistniona utopia
Wywiad z Helmutem Oehringiem

Lubię tworzyć dźwiękowe monstra
Wywiad z Olgą Neuwirth

Przez całe życie robiłem to samo
Wywiad z Hansem Burkhardem Schlichtingem

Prima la musica
Wywiad z Georgem Katzerem

Przeszłość nie jest kompletna
Wywiad z Dieterem Schnebelem

Każda nuta musi zostać zaaprobowana
Wywiad z Jaroslavem Krčkiem

Bibliografia

Summary

Indeks osób